Co to jest BMS i jak chroni baterię?
BMS monitoruje i zabezpiecza baterię. Poznaj jego funkcje, różnice między balansowaniem pasywnym i aktywnym oraz powody odcięcia zasilania.
BMS monitoruje i zabezpiecza baterię. Poznaj jego funkcje, różnice między balansowaniem pasywnym i aktywnym oraz powody odcięcia zasilania.
23 stycznia 2024
BMS to system zarządzania baterią. Monitoruje jej parametry i steruje zabezpieczeniami w zakresie przewidzianym przez konstrukcję; może również balansować sekcje oraz przekazywać dane do urządzenia.
Jak działa system BMS?
BMS to skrót od Battery Management System, czyli systemu zarządzania baterią. Jego działanie można porównać do funkcjonowania mózgu, który na podstawie zebranych danych podejmuje decyzje dotyczące obsługi poszczególnych ogniw. W ten sposób chroni baterię nie tylko przed przegrzaniem, ale również zbyt intensywną eksploatacją.
BMS zwykle monitoruje napięcia sekcji połączonych szeregowo, prąd pakietu oraz temperaturę w wybranych punktach. W grupie równoległej ogniwa mają wspólne napięcie; nie oznacza to oddzielnego pomiaru każdego ogniwa. Zakres danych i komunikacji zależy od układu.
Oprócz tego system BMS komunikuje się z urządzeniem, do którego podłączona jest bateria, dostarczając informacji o np. o jej poziomie naładowania czy kondycji.
Funkcje systemów Battery Management System
Funkcje systemów BMS pozwalają na bezpieczne i efektywne korzystanie z baterii, zarówno podczas rozładowywania, jak i ładowania. W tym celu Battery Management System:
- kontroluje napięcie poszczególnych ogniw w module,
- monitoruje temperaturę baterii,
- chroni przed przeładowaniem oraz nadmiernym rozładowaniem,
- kontroluje prąd i odłącza obwód po przekroczeniu ustawionych limitów; mały prąd pod koniec ładowania sam w sobie jest normalnym elementem procesu.
- może balansować poszczególne ogniwa,
- chroni przed zwarciami,
- dostarcza danych SoC/SoH (ang. State of Charge – stan naładowania; State of Health – stan zdrowia)
- monitoruje stan baterii podczas postoju w zakresie przewidzianym przez konstrukcję; elektronika sama również pobiera niewielki prąd, dlatego nie zastępuje okresowej kontroli przechowywanego pakietu.
- umożliwia komunikację z zasilanymi urządzeniami w celu optymalizacji procesu rozładowywania baterii.
Wszystkie rodzaje systemów BMS
Chociaż systemy BMS są niemal tak samo powszechne, jak baterie litowo-jonowe, nie każdy wie, że wykorzystuje się różne ich typy. Mamy więc Battery Management System instalowane na zewnątrz baterii oraz w module akumulatora (zwykle w pozycji nad ogniwami).
To drugie rozwiązanie najczęściej stosuje się wtedy, gdy do ładowania bateria jest wyjmowana z urządzenia lub jest przenoszona pomiędzy urządzeniami. BMS w bateriach do rowerów elektrycznych i bateriach do e-hulajnóg zamknięty jest w obudowie akumulatora.
Poza tym systemy BMS dzieli się także ze względu na sposób działania na pasywne i aktywne. Różnice pomiędzy tymi typami najprościej wytłumaczyć na przykładzie balansowania ogniw.
Jak BMS równoważy ogniwa?
Balansowanie dotyczy różnic między sekcjami szeregowymi i może występować już w pakiecie2S. Nie jest zarezerwowane dla co najmniej trzech ogniw. Wyrównanie stanu naładowania nie przywraca zużytej pojemności ani nie naprawia uszkodzonego ogniwa.
Pasywne równoważenie ogniw
Układy do pasywnego balansowania ogniw zbudowane są między innymi z mikrokontrolera, który za pomocą przetwornika A/C podłączonego przez multiplekser do każdego ogniwa monitoruje jego napięcie. Gdy znacząco przekroczy ono ustalony poziom, ogniwo zostanie podpięte do wewnętrznego rezystora w celu rozładowania. Proces ten potrwa do czasu osiągnięcia przez przeładowane ogniwo napięcia pozostałych ogniw. Wtedy ładowanie całej baterii zostaje wznowione.
Pasywne balansowanie rozprasza część energii bardziej naładowanych sekcji w rezystorach. To, kiedy się uruchamia — podczas ładowania, postoju czy w innym stanie — zależy od układu i konfiguracji BMS. Balansowanie nie zastępuje zabezpieczeń podczas jazdy.
Aktywne równoważnie ogniw
Zamiast rozładowywać (tracić) nadmiarowy ładunek na rezystorze, w aktywnych systemach równoważenia zostaje on przeniesiony do innych ogniw za pomocą kluczy tranzystorowych, podłączonych do cewki indukcyjnej, będącej wtórną stroną transformatora.
W tym przypadku zmniejszenie napięcia występuje w wyniku podłączenia przeładowanego ogniwa do uzwojenia wtórnego, co skutkuje indukcją napięcia w uzwojeniu pierwotnym. Za pomocą kolejnych tranzystorów podłączane jest do niego ogniowo niedoładowane.
Aktywne balansowanie przenosi energię pomiędzy sekcjami za pomocą odpowiedniej elektroniki. Sprawność i dopuszczalne stany pracy zależą od konstrukcji; nie każdemu aktywnemu BMS można przypisać tę samą wartość85%.
BMS — odpowiedzi na najpopularniejsze pytania
Poniżej przedstawiamy odpowiedzi na najpopularniejsze pytania, dotyczące systemów BMS. Sprawdź, czy rozwieją one Twoje wątpliwości.
Czym się różni BMS od balansera?
System BMS składa się z wielu modułów, które umożliwiają realizację jego funkcji. Jednym z nich może być balanser (pasywny lub aktywny).
Czy BMS jest potrzebny w baterii?
Tak. Battery Management System jest konieczny do bezpiecznego i maksymalnie efektywnego wykorzystywania baterii litowo-jonowych.
Kiedy BMS balansuje ogniwa?
Pasywny balanser w systemie BMS równoważy ogniwa tylko podczas ładowania baterii. Balanser aktywny może równoważyć ogniwa również podczas używania baterii, a także wtedy, gdy z niej nie korzystamy.
Kiedy BMS odcina?
BMS odcina baterię przede wszystkim w dwóch przypadkach: gdy podczas ładowania któreś z ogniw będzie bliskie przeładowaniu oraz podczas użytkowania baterii, chroniąc ją przed nadmiernym rozładowaniem. System BMS może także wyłączyć ładowanie w wyniku wykrycia zwarcia lub nadmiernej temperatury baterii.
To musisz wiedzieć o systemach BMS w bateriach litowo-jonowych! Tak chronią Twoją baterię przed przeładowaniem i przedłużają jej żywotność.
City Lion napędza europejską elektromobilność!
City Lion — baterie i ogniwa do elektromobilności. Dobierz rozwiązanie do swojego pojazdu i pokonuj dłuższe trasy z dopasowanym akumulatorem.
Przeczytaj także
Współtworzę City Lion od grudnia 2019 roku, zaś z pojazdami elektrycznymi mam styczność od 2013 roku. Moją misją jest wspieranie rozwoju elektromobilności, która pomoże w uwolnieniu świata od spalin, smrodu i hałasu. Zapraszam do kontaktu przez LinkedIn.


