Kobalt w bateriach a praca dzieci: fakty i kontekst

Kobalt: podstawowy element nowoczesnych technologii

Ryzyka pracy dzieci w wydobyciu kobaltu wymagają rzetelnej oceny łańcucha dostaw. Kobalt występuje w części chemii akumulatorów, a sam brak tego metalu nie zastępuje odpowiedzialnego pozyskiwania pozostałych materiałów.

Zapotrzebowanie na kobalt wiąże się z produkcją baterii i innymi zastosowaniami przemysłowymi. Udziały zmieniają się z czasem; odróżniaj wykorzystanie surowca w bateriach od udziału samochodów w tej grupie. Nie każda statystyka wydobycia opisuje ten sam rok lub zakres.

Demokratyczna Republika Konga(DRK) jest ważnym regionem wydobycia kobaltu. Rezerwy, zasoby i bieżące wydobycie to odrębne miary, których nie powinno się mieszać. Wartości dla Kanady, Indonezji i DRK porównuj wyłącznie w ramach tego samego raportu i roku.

Tajemnice cennego surowca: mroczna strona kopalń kobaltu w Kongo

Raport Amnesty International i Afrewatch opublikowany w 2016 roku dokumentował niebezpieczne warunki pracy przy rzemieślniczym wydobyciu kobaltu w DRK, w tym pracę dzieci. To dowód dotyczący opisanego miejsca i okresu, a nie aktualna liczba osób zatrudnionych we wszystkich kopalniach. Źródło podaje wywiady przeprowadzone w 2015 roku.

Niebezpieczne warunki pracy i narażenie na pył stanowią istotny problem wymagający ochrony pracowników, dostępu do edukacji i kontroli łańcucha dostaw. Twierdzeń o konkretnych wadach wrodzonych nie należy traktować jako potwierdzonego związku przyczynowego bez odpowiednich badań.

Czy elektromobilność musi oznaczać niewolniczą pracę dzieci w Kongo? Sukcesy inicjatyw kobaltowych 

Aby rozwiązać ten problem, konieczne jest zwiększenie transparentności łańcucha dostaw. Firmy technologiczne muszą być odpowiedzialne za swoje źródła surowców i zapewnić, że są one pozyskiwane w sposób etyczny. 

W City Lion wybieramy markowe ogniwa i jasno określone parametry. W ocenie odpowiedzialnego pozyskiwania surowców znaczenie mają aktualne raporty producentów, procedury należytej staranności i wyniki ich stosowania. Sama znana marka nie stanowi dowodu, że w każdym ogniwie wykluczono wszystkie ryzyka społeczne w całym łańcuchu dostaw.

Cobalt For Development, dla przykładu, prowadzi działania, z których skorzystało już ponad 1800 członków społeczności w Kisote i sąsiednich obszarach DRK, zwiększając dostęp do edukacji i organizując warsztaty na różne tematy, od pieczenia chleba po prawa kobiet, pozytywne rodzicielstwo i rozwiązywanie konfliktów. Takie podejście pomaga rodzicom zdywersyfikować dochody i zmniejszyć lub wyeliminować zależność rodzin od pracy dzieci.

Responsible Cobalt Initiative to zainicjowany w Chinach program, którego celem jest stworzenie warunków umożliwiających firmom zachowanie należytej staranności w odniesieniu do łańcuchów dostaw kobaltu zgodnie z wytycznymi OECD dotyczącymi należytej staranności.

Zaś Fair Cobalt Alliance, wielostronna platforma działania, oferuje podmiotom w całym łańcuchu dostaw kobaltu przedkonkurencyjne środowisko do współpracy, aby pomóc wzmocnić i sprofesjonalizować rzemieślniczy sektor wydobycia kobaltu w DRK i przyczynić się do lokalnego rozwoju gospodarczego w ogóle.

Cobalt For Development, Responsible Cobalt Initiative i Fair Cobalt Alliance prowadzą działania związane z warunkami wydobycia oraz łańcuchem dostaw. Oceniaj konkretne programy, okres i rezultaty opisane w ich dokumentacji. Członkostwo lub sama nazwa inicjatywy nie jest audytem każdego produktu.

Na ratunek – Unia Europejska wraz z EU Supply Chain Act

Unijna dyrektywa o należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju(CSDDD), czyli dyrektywa 2024/1760, weszła w życie25lipca 2024 roku. Została następnie zmieniona m.in. dyrektywami 2025/794 i2026/470. Nie jest już więc wyłącznie projektem oczekującym na uchwalenie.

Według aktualnej informacji Komisji Europejskiej państwa mają przyjąć przepisy wdrażające do 26lipca 2028 roku, a stosować je od 26lipca 2029 roku, z odrębnym terminem części sprawozdawczej. Zakres obowiązków zależy od warunków określonych w zmienionych przepisach; nie obejmuje automatycznie każdego sklepu i każdej baterii.

Niemieckich przepisów krajowych dotyczących łańcuchów dostaw nie należy przedstawiać jako wcześniejszego wdrożenia tej samej unijnej dyrektywy. Dla odbiorcy najważniejsze jest sprawdzenie, jakie obowiązki dotyczą konkretnego przedsiębiorstwa i jakie dowody potwierdzają jego działania.

Baterie bez kobaltu: nowe technologie transformują rynek elektromobilności

Skład NMC zależy od proporcji niklu, manganu i kobaltu oraz od tego, czy porównujemy materiał katody, całe ogniwo czy kompletną baterię. Nie należy przypisywać jednej zawartości kobaltu wszystkim pakietom NMC.

LFP nie wykorzystuje kobaltu w materiale katodowym. Rozwiązania sodowo-jonowe również mogą ograniczać zapotrzebowanie na wybrane surowce krytyczne, ale skład i parametry zależą od konkretnej chemii. Nie należy automatycznie utożsamiać wszystkich Na-Ion z jedną konstrukcją.

Inwestycje w alternatywne technologie oraz pozyskiwanie kobaltu z miejsc stosujących odpowiedzialne praktyki wydobywcze mogą stanowić klucz do przyszłościowej zmiany. Istotna jest także zmiana w świadomości konsumentów — wsparcie dla firm, które dbają o etykę, może wpłynąć na zmiany w całej branży. City Lion dokładnie sprawdza pochodzenie nabywanych ogniw i praktyki ich producentów, wspierając rozwój etycznej elektromobilności. Mamy nadzieję, że coraz więcej firm będzie podążać tą ścieżką.

Przeczytaj także

• Rodzaje baterii i ogniw: czym się różnią?
• Akumulatory litowo-jonowe: budowa i zastosowania
• Baterie przyszłości: 9 kierunków rozwoju technologii

Jako kupujący pytaj o dokumentację produktu i sposób identyfikacji producenta ogniw. W analizie odpowiedzialności odróżniaj deklarację firmy od audytu, udziału w programie i mierzalnego rezultatu. Takie rozróżnienie pomaga porównywać dowody bez uznawania całej elektromobilności za jednorodny łańcuch dostaw.